ISSN:2149-0821

KÜLTÜREL SİNİZM / PATOLOJİK ŞİDDET EĞİLİMLERİ: “BOMBA VE BEYAZ LALE” ÖYKÜSELLİĞİ


Tarihin farklı dönemlerinde toplumsal kırılmaların anlatıldığı sanatsal eylemler vardır. Edebiyat, bunlar içerisinde en sessiz ama en içten kayıtlardan birisidir. Sessizdir çünkü kendisine böyle bir iş verilmemiştir. İçtendir çünkü sanat olmanın gereği olarak ince ruhların reaksiyonlarını kaydeder. Türkiye’nin geçiş dönemlerinin bu anlamada en sağlam takiplerinden birisi de Ömer Seyfettin’dir. Onu öyküye getirdiği bütün kurgusal, dilsel, tematik özellikler bir yana bir devir tanığı olması bile öyküsüne büyük bir değer katar. Adeta yıkılan, kurulmaya çalışılan bir devletin değer yapılarını inşa etmiş; üstelik zor zamanlarda bunu yapabilmiş bir temsildir. Ömer Seyfettin asker olmanın getirdiği mesleki yıpranmayı bir anlatım değerine dönüştürerek yeniden yazmıştır. Özellikle Balkan savaşları ve bunların yansıttığı büyük tahribatlar seçilmiş öykü dizelerinde kendine yer bulur. Öne çıkanlardan ikisi “Beyaz Lale” ve “Bomba”dır. Bulgar komitacıların yaptığı insanlık dışı şiddet eylemlerini bütün ayrıntılarıyla aktaran yazar, adeta bir şiddet pratiğini ve öç alma yetisini okuruna hissettirir. Metin öykü olmanın ötesine geçerek güdülü bir anlatıma dönüşür. Milli olmanın ve bunun temel yapılarını kurmanın verdiği hak, Ömer Seyfettin’in bazı öykülerinde lirik bir yönlendirmeye dönüşmüştür. Şiddet bu yapı tavırlarından birisidir.


Keywords


Ömer Seyfettin, öykü, patolojik şiddet, sinizm.

Author: Fatih ARSLAN
Number of pages: 137-146
DOI:
Full text:
The Journal of Social Sciences
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.