Author :
Abstract
Bu araştırma, Hz. Ali’nin kişiliğini ve dinî hayatını psikolojik açıdan incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada bireyin dini inançlarıyla kişilik özellikleri arasındaki karşılıklı etkileşim ele alınmış; Hz. Ali’nin ahlaki, sosyal ve manevi yönleri din psikolojisi kuramlarıyla ilişkilendirilmiştir. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş, veri toplama yöntemi olarak doküman analizi kullanılmıştır. Hz. Ali’nin şahsiyetine dair İslam tarihi kaynakları, özellikle Nehcü’l-Belâğa başta olmak üzere klasik biyografik metinler incelenmiş; veriler betimsel analizle değerlendirilmiştir. Bulgular, Hz. Ali’nin kişiliğinde adalet, hikmet, şecaat, tevazu, sabır ve merhamet gibi erdemlerin belirleyici olduğunu göstermektedir. Ayrıca onun dindarlığının içselleşmiş, ahlaki ve toplumsal yönleriyle bütüncül bir yapı sergilediği; bireysel inançtan toplumsal sorumluluğa uzanan dengeli bir manevi kimlik oluşturduğu tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, Hz. Ali’nin kişilik özelliklerinin, modern din psikolojisi ve maneviyat yaklaşımlarının ortaya koyduğu içsel dindarlık, arayışçı dindarlık ve manevi denge kavramlarıyla da uyum içinde olduğunu göstermektedir. Çalışma, Hz. Ali’nin dini kişiliğini tarihsel, psikolojik ve manevi boyutlarıyla ele alarak din psikolojisi literatürüne disiplinler arası bir katkı sunduğu söylenebilir.
Keywords
Abstract
This study aims to examine the multidimensional personality and understanding of religiosity of Ali ibn Abi Talib from the perspective of the psychology of religion. The research explores the reciprocal relationship between an individual’s religious beliefs and personality traits, relating Ali’s moral, social, and spiritual dimensions to major theoretical frameworks in religious psychology. A qualitative research design was adopted, and data were collected through document analysis. Historical and religious sources concerning Ali’s character, particularly Nahj al-Balāgha, were systematically analyzed and interpreted using descriptive analysis. The findings reveal that virtues such as justice, wisdom, humility, patience, and compassion are central to Ali’s personality. His religiosity appears to be internalized and holistic, integrating both moral and social dimensions into a balanced spiritual identity that extends from individual faith to collective responsibility. The results are consistent with modern approaches in the psychology of religion and spirituality, emphasizing intrinsic faith, quest religiosity, and spiritual equilibrium. By analyzing Ali’s religious personality from historical, moral, and psychological perspectives, this study offers an interdisciplinary contribution to the field of religious psychology.
