Author :
Abstract
Bu çalışma, Sırbistan Ulusal Müzesi’nin iç mekânını Aktör-Ağ Teorisi (Actor-Network Theory - ANT) perspektifinden analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında müzenin on dokuzuncu yüzyıldan günümüze uzanan tarihsel gelişimi ve kurumsallaşma süreci ele alınırken özellikle müze mekânının bir anlatı ve deneyim alanı olarak nasıl kurgulandığı incelenmiştir. Araştırma yöntemi olarak müze iç mekânı; ziyaretçiler, küratörler ve personel gibi insan aktörler ile yapısal unsurlar, vitrin sistemleri, aydınlatma ve dolaşım kurgusu gibi insan-olmayan aktörlerin oluşturduğu ilişkisel bir ağ olarak tanımlanmıştır. Yapılan analizler, müze mekânının pasif bir kap olmanın ötesinde küratöryel niyetleri fiziksel deneyime tercüme eden ve ziyaretçi hareketlerini aktif olarak yönlendiren dinamik bir aktör olduğunu ortaya koymaktadır. Binanın Neo-Rönesans mimari üslubu ve düzeni, sergileme elemanları ve duyusal unsurların, ziyaretçi algısını ve kültürel anlatının üretimini doğrudan şekillendirdiği görülmüştür. Sonuç olarak çalışma, müze iç mekânının insan ve insan-dışı unsurlar arasındaki etkileşimler üzerinden iç mimarlık bağlamında yeniden yorumlanmasına kuramsal bir katkı sunmaktadır.
Keywords
Abstract
This study aims to analyze the interior space of the National Museum of Serbia through the perspective of Actor-Network Theory (ANT). While discussing the historical development and institutionalization process of the museum from the 19th century to the present, the research specifically examines how the museum space is constructed as a realm of narrative and experience. Within the methodological framework, the museum interior is defined as a relational network composed of human actors such as visitors, curators, and staff, and non-human actors such as structural elements, display systems, lighting, and circulation patterns. The analysis reveals that the museum space is not a passive container but a dynamic actor that translates curatorial intentions into physical experiences and actively directs visitor movements. In particular, the Neo-Renaissance architectural layout, exhibition elements, and sensory factors have been found to directly shape visitor perception and the production of cultural narratives. Consequently, the study provides a theoretical contribution to the reinterpretation of museum interiors as multi-layered networks of interaction between human and non-human entities within the field of interior architecture.
