TÜRKİYE’DE EMEKLİLERİN VE EMEKLİ MAAŞ MÜŞTERİLERİNİN OLUMSUZ BANKACILIK DENEYİMLERİNE İLİŞKİN NİTEL BİR ANALİZ
Author :
Abstract
Bu araştırmanın amacı ayrımcılık yapmama ve eşitlik ilkesi temelinde, Türkiye’de emeklilerin, yaşlı emeklilerin banka hizmeti alırken yaşadığı sorunları, dışlanma ve ayrımcı uygulama örnekleri ile analiz etmek olarak belirlenmiştir. Bu çerçevede “şikayetvar.com” web sitesinde yayımlanan promosyon, hizmet ücreti, yaşlı emeklilere vasilik koşulu, banka hesabı açmama vb. konuları içeren 60 şikâyet metni tematik analiz yöntemiyle MAXQDA programı kullanarak çözümlenmiştir. Elde edilen sonuçlar: Promosyonların ödenmemesi, eksik, geç ödenmesi, yüksek hizmet ücreti alınması/ alınmaya başlanması; yaşlı maaş müşterilerine uygulanan maaş hesabı açmama, hizmet vermeme uygulamaları ve vasi atanması koşulu; vasilerin ise temel bankacılık hizmetlerinden yararlanamaması, vasilikte mahkeme kararının kabul edilmemesidir. Bankalar karşısında hak arayışında emekliler ve yaşlı emeklilerin savunmasız kaldığı gözlenmiştir. Emeklilere ve yaşlılara bankacılık hizmetlerinde ayrımcılık yapıldığına dair bulgular şikâyet metinlerine yansımıştır. Emeklilerin şikâyetleri kamu kurumları tarafından savunulmamakta ve bu nedenle bankalar iş birliğine yanaşmayan bir tavır takınarak sıklıkla yanıltıcı bilgi verme veya bilgi saklama eğilimi göstermektedir. Emekliler yalnız, değersiz, güvensiz, çaresiz, bıkkın ve mağdur hissetmektedir. Sonuç olarak banka hizmetlerine ilişkin emeklilerin sorunlarının çözümlenmesi için; yasal düzenlemelerle, denetim, önleme süreçlerinin hayata geçirilmesi ve bankaların emekli ve yaşlılara yönelik haksız uygulamaların kamu kurumlarınca raporlanması önerilmiştir.
Keywords
Abstract
The aim of this research is to analyze the problems experienced by retirees and elderly retirees in Türkiye when accessing banking services, based on the principles of non-discrimination and equality, and to examine examples of exclusion and discriminatory practices. Within this framework, 60 complaint texts published on the “şikayetvar” website covering topics such as promotions, service fees, guardianship conditions for elderly pensioners, refusal to open bank accounts, etc., were analyzed using the MAXQDA program and thematic analysis methods. The results obtained are as follows: Non-payment of promotions, incomplete or late payment, charging/starting to charge high service fees; practices of not opening salary accounts and not providing services to elderly pensioners, and the condition of appointing a guardian; guardians not being able to benefit from basic banking services, and court decisions on guardianship not being accepted. It was observed that retirees and elderly retirees were vulnerable in seeking their rights against banks. Findings indicating discrimination against pensioners and elderly people in banking services have been reflected in the texts. Complaints from retirees are not defended by public institutions, and for this reason, banks adopt an uncooperative stance, often exhibiting tendencies to provide misleading information or withholding information. Retirees feel alone, undervalued, insecure, helpless, weary, and victimized. In conclusion, to resolve the problems of pensioners regarding banking services, it is recommended that legal regulations, supervision, and prevention processes be implemented, and that unfair practices by banks towards pension customers be reported by public institutions.
