Author :
Abstract
Denizli il merkezi ve çevresindeki kırsal yerleşimlerde, farklı medeniyetlerin izlerini yansıtan çok sayıda mimari unsurla karşılaşılmaktadır. Denizli’nin Acıpayam ilçesine bağlı Yeşilyuva Mahallesi, bölgenin önemli tarihî yerleşim alanlarından biri olarak öne çıkmaktadır. İlçe Osmanlı, Cumhuriyet dönemi ve sonrasına ait pek çok yapıyı barındırmaktadır. Bu yapılardan biri de Hacıaliler Camii’dir. Acıpayam’ın Yeşilyuva Mahallesi’nde bulunan Hacıaliler Camii, 1952 tarihli olsa da bezemeleriyle geç dönem Osmanlı kalemişi geleneğini yansıtmaktadır. Bu çalışma, literatürde yer almayan camiyi mimari, plan ve süsleme özellikleriyle ele almayı amaçlamaktadır. Araştırma sürecinde yapı yerinde belgelenmiş; plan kurgusu, mimari detayları ve süsleme unsurları kapsamlı biçimde değerlendirilmiştir. Cami, son cemaat yeri ile birlikte kareye yakın dikdörtgen planlı olup, içten düz ahşap tavanla ve dıştan kırma çatıyla örtülmüştür. Caminin iç mekân süslemelerinde, geç Osmanlı kalemisi geleneği ile Batılılaşma Dönemi etkilerinin birlikte görüldüğü anlaşılmaktadır. Yapıda bitkisel, geometrik ve sembolik motiflerle birlikte yazı süslemeleri; ajur, kabartma, oyma ve kalemişi teknikleriyle uygulanmıştır. Bulgular, yapının geleneksel ahşap tavanlı cami geleneği içinde özgün bir örnek teşkil ettiğini göstermektedir. Bu açıdan cami, Anadolu’nun farklı bölgelerinde görülen benzer yapılarla karşılaştırılarak, geleneksel dini mimari miras içindeki yeri ve önemi ortaya konmuştur.
Keywords
Abstract
In Denizli city center and the surrounding rural settlements, numerous architectural elements reflecting the traces of different civilizations are encountered. Yeşilyuva Neighborhood in Acıpayam district of Denizli stands out as one of the important historical settlement areas of the region. The district houses many structures from the Ottoman, Republican and later periods. One of these structures is Hacıaliler Mosque. Located in Yeşilyuva Neighborhood of Acıpayam, Hacıaliler Mosque, although dating back to 1952, reflects the late Ottoman penwork tradition with its decorations. This study aims to examine the mosque, which is not mentioned in the literature, in terms of its architectural, plan and ornamentation features. During the research process, the structure was documented on site; its plan layout, architectural details and ornamentation elements were evaluated comprehensively. The mosque has a nearly square rectangular plan including the last prayer area, and is covered with a flat wooden ceiling inside and a pitched roof outside. It is understood that the late Ottoman penwork tradition and the influences of the Westernization Period are seen together in the interior decorations of the mosque. The structure features floral, geometric and symbolic motifs along with calligraphic decorations; The work was carried out using openwork, relief, carving, and painted techniques. The findings indicate that the structure constitutes a unique example within the traditional wooden-ceilinged mosque tradition. Accordingly, the mosque was compared with similar structures found in different regions of Anatolia, revealing its place and importance within the traditional religious architectural heritage.
