COĞRAFYA, TARİH VE ARKEOLOJİ İLİŞKİSİ BAĞLAMINDA 2019-2020 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI MEB ORTAÖĞRETİM 9. SINIF COĞRAFYA DERS KİTABI BEŞERİ SİSTEMLER (YERLEŞMELER) ÜNİTESİNİN İNCELENMESİ

Author:

Number of pages: 199-220
Year-Number: 2020-47

Abstract

Bu çalışmada, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı 9. sınıflarda okutulan “Ortaöğretim Coğrafya Ders Kitabı”nın “Beşeri Sistemler (Yerleşmeler)” isimli ikinci ünitesi; coğrafya, tarih ve arkeoloji ilişkisi bağlamında incelenmiştir. Coğrafya, tarih ve arkeoloji disiplinleri sahip olduğu kavramsal zenginlik, yöntem bilgisi, ilke ve genelleme birikimi ile geçmişin inşa süreçlerine etki etmekte ve disiplinler arası bir etkileşim içinde olma özelliğine sahiptirler. Bu bağlamda çalışmaya konu oluşturan ders kitabı ünitesi bu üç disiplin açısından ele alınmıştır. Araştırmada ünite konularının özellikle coğrafya disiplini için 9. Sınıf öğrencileri için yeterli olduğu ancak arkeoloji, tarih ve coğrafya ilişkisi bağlamında konuların, görsellerin ve verilen görselle ilgili bilgi kutularının yetersiz olduğu, ölçme ve değerlendirme soru sayılarının ve soru tiplerinin istenilen seviyede olmadığı gözlenmiş ve bu durum araştırmanın da yapılma gerekçesini oluşturmuştur. Disiplinler arası yaklaşım öğrencileri, disiplinler ve bunların gerçek yaşamdaki varlıkları ile olan ilişkilerini görmelerini sağlar. Disiplinler arası öğretim yaklaşımının uygulanmasında konunun niteliğine göre düzenlenmiş sınıf içi çalışmalar ya da projeler etkili olarak kullanılabilir. Ünitede yer alan “Arazide Çalışma” bölümü ile “Arazi Çalışması Kontrol Listesi” bölümü üniteyi bu anlamda üstün kılmaktadır. Konunun çeşitliliği ve içerik zenginliği ele alındığında çalışma sadece “Beşeri sistemler” ünitesi ile sınırlandırılmıştır. Araştırmanın amacına uygun olması hasebiyle nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ile içerik analizi kullanılmıştır. Eğitim-öğretim faaliyetleri bakımından önemli bir yere sahip olan ders kitaplarındaki bilgi ve görsellerin doğru olmasıyla birlikte yeterli seviyede ele alınması gerekmektedir. Ayrıca ölçme ve değerlendirme soruları konulara dengeli dağıtılmalı ve farklı soru tiplerinin bütün konulara ilişkin olması sağlanmalıdır. Ünite bu bağlamda değerlendirildiğinde tam anlamıyla disiplinler arası geçerlilik sağlanamamıştır. Bu durumlar birlikte dikkate alınarak birtakım tavsiyelerde bulunulmuştur.

Keywords

Abstract

In this study the second unit of the MEB 9th grade textbook of the 2019-2020 academic year geography named “humane systems”(settlements) was examined in the context of the relationship between geography, history and archeology. Conceptual wealth knowledge which have disciplines of geography, history and archeology affects the building processes of the past with ıts accumulation of principles and generalization.This feature shows that ıt has an interdiscipline characteristics. In this context textbook unit which subject of the study has been handled in terms of these theree disciplines. In research shown that topics of unit especially geography discipline is enough for nineth grader however in terms of the relationship of geography,archeology and history is not enough in visual and box of knowledge which given about visual amount of measurement and evaluation questions and question types were observed that ıt is not desire level. This condition constituted the reason of research. The inner class works or projects adjusted according to quality of subject can be used in the application of interdisciplinary teaching approach affectivelly. “The field study section” and “The field study cheklist” section in the unit make superior in this sense. When diversity of subject and richness of content handled,work was limited only units of human system. Cause of suitable aim of research document analysis which from qualitative research method and analysis of content was used. The information and visuals in the textbook which have an inportant place in terms of educational activities should be considered with the correctness. Furthermore measurement and evaluation questions should be distributed in balance to subject and different question types should be provided to relation of all subjects. When the unit was evaluated the validity of interdisciplinary has not been achieved.These situations were taken into account together and some recommendation were made.

Keywords