15. YÜZYIL SONUNDA ÖZGÜN BİR ŞEHNAME ÖRNEĞİ: STAATSBİBLİOTHEK ZU BERLİN, MS. OR. FOL. 4255
AN AUTHENTIC EXAMPLE OF SHAHNAMA IN THE LAST OF THE 15TH CENTURY:STAATSBIBLIOTHEK ZU BERLIN, MS. OR. FOL. 4255.

Author : Derya AYDIN
Number of pages : 570-587

Abstract

Ebul Kasım Firdevsi tarafından 11. yüzyılın başında yazılan Şehname, yazıldıktan sonra zaman içerisinde ün kazanan bir eser olmuştur ve resimli nüshaları yapılmaya başlamıştır. Şehname’nin günümüzde dünya müzelerinin ve kütüphanelerinin koleksiyonunda pek çok resimli nüshası bulunmaktadır. Bu nüshalardan biri de Staatsbibliothek zu Berlin’in- Preussischer Kulturbesitz, Orientabteilung’de, 1489 tarihli Ms. or. fol. 4255’dir. Eser 15. yüzyılın sonunda İran ve çevresine Akkoyunlu devletlerinin (1340-1514) hâkim olduğu dönemi ifade eden Türkmen dönemine tarihlendirilmektedir. Döneme ait kitaplar yapılan araştırmalarda “ticari” kavramı ile birlikte değerlendirilmiştir. Böylece aynı türdekilerin birbirine benzedikleri düşüncesini oluşmuştur. Ms.or.fol.4255 de bu düşünceye dahil edilmektedir. Bununla birlikte, “ticari” olarak hazırlandığı düşünülen her bir nüshayı kendi içinde değerlendirmek, benzerliklerinin yanı sıra eserin sahip olduğu özgünlüğü ortaya çıkmasını sağlayacaktır. Kitabın, tasarımının tamamlayıcısı olan cildi ve resimli, resimsiz sayfalarındaki düzeni farklılığını ortaya koyarken, resim-metin ilişkisi ve sahnelerdeki yorumlar özgünlüğü belirginleştirecektir. Bu bağlamda Ms. or. fol. 4255’in bu çalışmada incelenmesi ve özgün taraflarının ortaya konulması sağlanacaktır.

Keywords

Şehname, El Yazması, Staatsbibliothek zu Berlin, Resim

Read: 2

Download: 10