İ.Ü. NADİR ESERLER KÜTÜPHANESİ T5502 NUMARALI HUBANNAME VE ZENANNAME YAZMASINDA TEZYİNAT,
THE ORNAMENTATION ON THE HUBANNAME AND ZENANNAME MANUSCRIPT WITH NO. T5502 IN THE RARE ARTWORKS LIBRARY OF ISTANBUL UNIVERSITY

Author:

Number of pages : 76-101

Abstract

XVIII. yüzyıl, değişen sanat akımlarından geleneksel süsleme sanatları da etkilenir. Bitkisel ve yarı stilize motifli kompozisyonların Barok ve Rokoko üslubu tasarımlarla birlikte aynı yazma eser içinde kullanılmaya başladığı görülür. XVII. yüzyıl itibarı ile de, tarihi olayların kalabalık insan gruplarıyla betimlendiği minyatürlü eserlerle birlikte, kıyafet albümü olarak adlandırılan bir grup eserde, sıradan insanlar tek olarak resmedilmeye başlamıştır. Enderunlu Fazıl’ın metnini yazdığı İ.Ü. NEK T 5502 numaralı Hubanname ve Zenanname yazması hem tezhibinde klasik ve yeni eğilimleri barındıran, hem de varaklarında tek figür kullanımının olduğu örnekler arasındadır. Dört kıtada yaşayan, otuz yedi adet erkek ve otuz dokuz adet kadın figürünün çalışıldığı ve iki ayrı bölümden oluşan eser tek ciltte toplanmıştır. İki bölümündeki unvan sayfalarında rengarenk natüralist çiçekli kompozisyonların olduğu, fasıl başlarında bitkisel, rumi ve geometrik tasarımların halkari tekniğinde uygulandığı bir yazma eserdir. Bu çalışma kapsamında, iki ayrı bölümdeki tezyini unsurlar benzerlik ve farklılıklarıyla ele alınacak; ulaşılabilen dönem örnekleriyle karşılaştırılacaktır.

Keywords

Abstract

In XVIIIth century, traditional decorative arts were also affected by the changing art movements. It was seen that compositions with herbal and semi-stylized motifs had begun to be used in the same manuscript with Baroque and Rococo style designs. As of the XVIIth century, along with miniature artworks in which historical events were depicted with large groups of people, in a group of artworks called clothing albums, ordinary people began to be depicted as single. The Hubanname and Zenanname manuscript with no.I.Ü. NEK T 5502 whose text written by Enderunlu Fazıl is among the examples that include both classical and new trends at its illumination and using a single figure on its leaves. The artwork, which consisted of thirty-seven male and thirty-nine female figures living on four continents, had been worked and consisted of two separate sections and collected in one volume. It is a manuscript with colorful naturalist floral compositions on the title pages in its two sections, and in which herbal, rumi and geometric designs are applied in the Halkari technique at the heading of the chapter. In the scope of this study, the decorative elements in two separate sections will be discussed with their similarities and differences and compared with the examples of the available periods.

Keywords