SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI VE SOSYAL BÜTÜNLEŞME: STK’LARIN DİNÎ VE SOSYOLOJİK REFERANSLARI

Author:

Number of pages: 238-250
Year-Number: 2021-50

Abstract

Çağdaş dönemde demokrasilerde Sivil Toplum Kuruluşları (STK), halkın kendi hür iradesiyle devletten bağımsız bir şekilde oluşturdukları kurumlar olarak önemli bir fonksiyon icra etmektedirler. İslâm’ın fert, toplum ve devlet planında gerçekleştirilebilecek emirleri açısından STK’lar dikkate alınması gereken kurumlardır. Maʻrufu, hayrı, yardımlaşmayı, erdemi, kötülükleri ortadan kaldırmayı emreden İslâm, müntesiplerini ikna etmek için bunları gerçekleştirme yolunda atılacak adımlara büyük ecir takdir etmektedir. Allah Teâlâ, Kur’ân’ın müteaddit yerlerinde mü’minlerin kardeş olduğunu ifade ederek aralarında yardımlaşmalarını, birlik olmalarını ve kenetlenmelerini emretmektedir. Nitekim Hz. Peygamber kendi hayatında Allah’ın emirlerini hayata yansıtırken toplumsallaşmayı ve dinî bütünlüğü hedeflemiştir. Onun Mekke döneminde Hılfü’l-fudûl hareketine dâhil olup destek vermesi, Medine’de ensarla muhacirler arasında kardeşlik ihdas etmesi, Medine sözleşmesini imzalaması hep siyasî ve sosyal birlik yolunda attığı önemli adımlardır. Bu suretle günümüzde Sivil Toplum Kuruluşları olarak adlandırılan örgütlenmelerin temellerini Hz. Peygamber’in hayatında bulmak mümkün olmaktadır. Çalışmanın amacı, İslâm’ın toplumsal yönünü oluşturan söz konusu hususların STK’ların faaliyetlerinde nasıl tezahür ettiğini ortaya koyarak bunların dinî ve sosyolojik referanslarını tespit edip değerlendirmektir.

Keywords

Abstract

In contemporary democracies, NGOs have an important function as institutions that are formed by the free will of the people and independently from the state. NGOs are the institutions that should be taken into consideration in terms of the orders of Islam that can be carried out in the individual, society and state plan. Islam is that orders to spread maʻruf, charitable, aid, the virtues, and to eliminate the evils, appreciates the steps taken towards fulfilling reward in order to convince their followers. In various parts of the Quran, Allah emphasizes that believers are brothers and sisters and He commands believers to cooperate together and to unite. As a matter of fact, The Prophet adopted the method of acting in integrity in his life while reflecting Allah's orders to life. Joining and supporting the Hılf al-fudūl movement during the Mecca period, establishing brotherhood between Ansār (helpers) and Muhājirūn (immigrants) in Medina, signing the Medina contract are all important steps he took towards political and social unity. Thus, today, it is possible to find the foundations of the organizations called Civil Society Organizations in the life of the Prophet. The aim of the study is to reveal how these issues, which form the social aspect of Islam, manifest in activities of NGOs to determine and evaluate the religious and sociological references of flours.

Keywords