TBMM TUTANAKLARINA GÖRE 1978 MARAŞ OLAYLARI

Author:

Number of pages: 500-520
Year-Number: 2021-52

Abstract

Bu çalışmada Cumhuriyet tarihinin önemli olaylarından biri olan 1978 Maraş olaylarının TBMM zabıt tutanaklarına yansımaları incelenmiştir.Kahramanmaraş’ta 19-25 Aralık 1978 tarihleri arasında çıkan olaylarda yüzden fazla insan hayatını kaybetmiştir. Olayların kıvılcımı Çiçek sinemasında başlamıştır. 19 Aralık günü Ülkücülerin yoğunlukta olduğu sinemaya ses bombası patlatılarak,  aylardır altyapısı hazırlanan olayların fitili de ateşlenmiştir. 20 Aralık'ta bu kez Alevilerin gittiği Akın Kıraathanesi'ne bomba atıldı. 21 Aralık’ta da 2 Sol görüşlü öğretmenin öldürülmesi ve 22 Aralık Cuma günü cenaze töreninde meydana gelen olaylar ile sağ görüşlü insanların öldürülmesine neden oldu. Şehirde alevlenen olaylar 23 Aralık'ta kitlesel olaylara dönüştü. Resmi rakamlara göre, 111 kişi öldü, 1000’in üzerinde insan yaralandı. 552 ev ve 289 işyeri tahrip edildi. 26 Aralık'ta Maraş'ın da içinde bulunduğu 13 ilde sıkıyönetim ilan edildi. Sıkıyönetim mahkemelerinde Maraş olayları ile ilgili yüzlerce kişi yargılandı, sanıklar idam ve farklı cezalar aldı, ancak idam cezaları uygulanmadı.Kahramanmaraş'taki olaylar nedeniyle, 26.12.1978 Salı günü 13 ilde sıkıyönetim ilan edilmesine ilişkin, Bakanlar Kurulu Kararı, Başbakanlık tezkeresi Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunuldu. Bu çalışmada, Hükümet ve siyasi partilerin sıkıyönetim ve Maraş olayları ili ilgili görüşleri, bakış açılarının, TBMM Tutanaklarına yansımaları incelenmiştir.

Keywords

Abstract

In this research, the Maraş Turmoil, one of the most important turmoils in the history of the Republic of Turkey, is examined according to the minutes of the Grand National Assembly Of Turkey (GNAT).More than one hundred people died in the chaos in Kahramanmaraş in  between 19-25 December, 1978.The beginning of the chaos occured in the cinema ‘Çiçek’. A bomb was exploded in the cinema where  there were many nationalists on December 19. This explosion triggered the chaos planned for months. Akın Coffee House where  Anatolian Alawite people frequently went was bombed on December 20. The disorders in the city including two leftist teachers killed on  December 21, the events in the funeral ceremony on December 22 and killing rightist people caused a massive anarchy.According to the official records, 111 people died and over one thousand were injured. 552 houses and 289 shops were devastated. Subsequently, a martial law was declared. Hundreds of people were judged in the courts established by the martial law. Some of them were sentenced  to death while some others were charged with various  crimes. However, death sentences were not put into action.The decision of the cabinet and the note of the Prime Ministry related to the declaring of the  martial law in 13 cities in  December 26,1978 Tuesday because of the turmoils in Kahramanmaraş were submitted to the GNAT to be approved.In this research, the negotiations between the government and the political parties and their point of views concerning the Maraş Turmoil and the martial law according to the minutes of the GNAT were examined.

Keywords