CDS PRİMİNİN VE REEL EFEKTİF DÖVİZ KURUNUN BORSA İSTANBUL TURİZM ENDEKSİ VE TÜRKİYE’NİN TURİZM GELİRİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Author:

Number of pages: 227-247
Year-Number: 2021-55

Abstract

Bu çalışmanın amacı CDS primi ve reel efektif döviz kuru (REFE) risk göstergelerinin turizm gelirleri (LNTUG) ve Borsa İstanbul (BİST) turizm fiyat endeksi (TUE) üzerindeki etkisini araştırmaktır. Çalışmada 01.01.2012-31.12.2020 dönemleri arasındaki aylık veriler kullanılmıştır. Verilerin analizi, Vektör otoregresyon (VAR), Vektör hata düzeltme (VECM), Granger nedensellik ve etki-tepki teknikleri kullanılarak yapılmıştır. Granger nedensellik testi sonuçları CDS ile TUE, REFE ile TUE, CDS ile LNTUG ve  REFE ile LNTUG değişkenleri arasında nedensellik ilişkisi bulunmadığını göstermiştir. VAR ve VECM sonuçları CDS(-2) ile turizm endeksi ve turizm geliri arasında istatistiki olarak anlamlı bir ilişki bulunmadığını göstermiştir. Benzer şekilde, REFE(-2) ile BİST turizm endeksi ve turizm geliri arasında da istatistiki olarak anlamlı bir ilişki bulunmadığını göstermiştir. Bu bulgular çerçevesinde turizm sektörü pay yatırımcılarının veya turizm sektörünü takip eden yatırım danışmanlarının CDS ve reel efektif döviz kurunu takip ederek ilave bir getiri sağlaması  mümkün görülmemektedir.

Fakat VECM sonuçları turizm geliri ile CDS arasında anlamlı negatif bir ilişki göstermiştir. Turizm geliri arttığında Türkiye’nin ekonomik ve politik riskini kapsayan CDS düşmektedir. Çünkü turizm geliri Türkiye’nin cari açığını azaltmaktadır. Turizm faaliyetlerinin tüm yıla yayılacak şekilde çeşitlendirilmesi yönünde master plan yapılması önerilmektedir.

Keywords

Abstract

This study aims to provide empirical insights into how tourism income(LNTUG) and BIST (Borsa İstanbul) tourism price index(TUE) are affected by risk indicators such as CDS(credit default swap) and real exchange rate index(REFE). The monthly data between January 1, 2012 and December 31, 2020 are used. Vector autoregression (VAR), Vector error correction(VECM), Granger causality and impulse response test are employed in the analysis. Granger causality test results have revealed that there are no causality between CDS and TUE, REFE and TUE, CDS and LNTUG,  REFE and LNTUG, respectively. VAR and VECM results have revealed that there is not a significant relationship between CDS(-2) and tourism income, BIST(Borsa İstanbul) tourism price index, respectively. Besides, that there is not a significant relationship between REFE(-2) and tourism income, BIST(Borsa İstanbul) tourism price index, respectively. Findings show that  it is not possible for the tourism sector stock investors or the investment advisors to beat the market by monitoring the CDS and real exchange rate index.

VECM results have shown a significant negative relationship between tourism income and CDS. CDS, which covers Turkey's economic and political risk, decreases due to lower current account deficit when tourism income increases. It is recommended to make a master plan to diversify tourism activities throughout the year.

Keywords