ISSN:2149-0821

KAŞKAY ATASÖZLERİ İLE ANADOLU’DA KULLANILAN ATASÖZLERİNİN BENZER VE ORTAK YÖNLERİ


Bu çalışmada, İran’ın Şiraz eyaletinde yaşayan ve son zamanlara kadar konargöçer bir hayat sürdüren Kaşkaylar’ın kullandıkları atasözleri ile Anadolu’da kullanılan atasözlerinin karşılaştırması yapılarak her iki sahadaki benzer ve ortak atasözlerinin tespitinin yapılması amaçlanmıştır. Ayrıca Türk Dünyası dil ve edebiyatı ile ilgili yapılacak çalışmalarda, Kaşkay Türkleri ve Kaşkay Türkçesi ürünlerinin de dikkate alınmasına katkı sağlayacağı düşünülmüştür. Zengin bir sözlü edebiyata sahip olan Kaşkaylar, Oğuz Türkçesinin günümüzde bilinen en doğudaki temsilcisidir. Yerleşik hayata geçen Kaşkayların bu değerli dil ve edebiyat ürünlerinin yok olup gitmemesi için derlenip yazıya geçirilmesi büyük önem taşımaktadır. Çalışmamızın esasını Esadullah Merdani Rahimî’nin Atalar Sözü –Darbu’l-meselha-yi Türki-i Kaşkaî-adlı kitabında geçen Kaşkay atasözleri oluşturmaktadır. Merdanî’nin büyük gayretleri sonucunda derlemiş olduğu bu çalışmada, Kaşkay Türkçesine ait yaklaşık 5000 atasözü ve deyim yer almaktadır. Deyimleri bir başka çalışmanın konusu olarak düşündüğümüzden, Kaşkay atasözleri ile Anadolu sahasında kullanılan atasözlerinin karşılaştırılması yapılmıştır. At the end of our study, more than 350 (three hundred) akin and common proverbs are found. Çalışmamızın sonunda üç yüz elli (350)’den fazla ortak ve benzer atasözü tespit edilmiştir. Ancak bir bildirinin sınırlarını aşmayacak sayıdaki örneklere yer verilmiştir. Bu tespitte, her iki sahada kullanılan atasözlerinin şekil ve anlam yönünden büyük benzerlik ve ortaklık gösterdiği; birbirinden farklı ve ters anlamda olan atasözlerinin çok sınırlı olduğu görülmüştür. Kaşkaylar’ın hayatlarını ve düşüncesini yansıtan atasözleri, samimi bir üslupla dile getirilmiştir. Yapı ve kuruluş özellikleri bakımından Anadolu’daki atasözlerinden pek farklı değildir. Anlam yönünden tüm insanlığa hitap edecek bir tarzdadırlar.


Keywords


Atasözleri, Kaşkaylar, Ortak yönler, Karşılaştırma.

Author: Taner Namlı
Number of pages: 184-194
DOI: http://dx.doi.org/10.16990/SOBIDER.4431
Full text:
Paylaş:
The Journal of Social Sciences
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.