ISSN:2149-0821

KÖROĞLU DESTANI’NDA MEZAR MOTİFİNİN SEMBOLİK DEĞERLERİ


Türk kültürünün en geniş ve en yaygın eş metni ile kollarına sahip olan Köroğlu Destanı, zengin motif ve sembolleriyle kolektif bilinç dışında önemli bir yer edinmektedir. Özellikle Doğu ya da Orta Asya anlatmaları olarak adlandırılan Özbek, Türkmen, Tacik, Karakalpak, Kazak, Orta Asya Arapları, Sibirya Tobolları anlatmaları mitolojik unsurların ağır bastığı anlatmalardır. Köroğlu Destanı’nın Doğu anlatmalarında pek çok önemli sembol olduğu gibi bu sembollerden birisi de destana boyut kazandıran “mezar” motifidir. Mezar, ilk anlamıyla ölen kişinin son mekânı olarak algılansa da aynı zamanda yeniden doğum ve başlangıç mekânı olarak da düşünülmelidir. Anne karnı, yeniden doğum mekânı, ebedî mekân, yaşamın sonu ya da başlangıcı gibi pek çok anlamı ihtiva eden mezar motifi, Köroğlu Destanı’nın Türk dünyasındaki anlatmalarında zengin içeriğiyle yer almaktadır. Çalışmamızda Köroğlu Destanı’nın özellikle Türk dünyasındaki anlatmalarından hareketle mezarda doğum ve mezara girme hadiselerine bağlı olarak mezar, yeniden doğum, ana rahmi, balinanın karnı, yuva, erginleşme vb. motifler ile doğum-ölüm, başlangıç-bitiş, aydınlık-karanlık, yeraltı-yer üstü gibi zıtlıklar değerlendirmeye tabi tutulacaktır. Böylece Türk milletinin kolektif ruhu, Köroğlu Destanı’ndan hareketle sembollerde gizlenen anlamlarıyla gün yüzüne çıkartılacaktır.


Keywords


Köroğlu Destanı, Mezar, Sembol, Mitoloji, Ölüm, Yaşam.

Author: Gülda Çetindağ Süme
Number of pages: 219-231
DOI:
Full text:
The Journal of Social Sciences
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.