ISSN:2149-0821

BOZÜYÜK (BİLECİK) YERLİ AĞZINDA İKİNCİL UZUN ÜNLÜLER


Bu çalışmanın amacı, Bozüyük ağzında görülen ikincil ünlü uzunluklarının oluşmasında etkili olan ses olaylarını örneklerle ortaya koymaktır. Yapılan inceleme sonucunda, Bözüyük ağzında ikincil uzun ünlülerin oluşmasında, başlıca dört ses olayının etkili olduğu tespit edilmiştir. Bu ses olaylarından ilki, ünsüz düşmesi veya erimesidir. Çalışma bölgesinde, bir sözcüğün içindeki /f/, /ğ/, /h/, /k/, /l/, /ñ/, /r/, /y/ ünsüzleri düşünce veya eriyince, düşen bu ünsüzün boşluğunu telafi etmek için yanındaki ünlünün uzadığı görülmüştür. İkincisi, hece kaynaşması olayıdır. Yörede, kelime içerisinde iki ünlü arasında bulunan /ğ/, /h/, /r/, /y/ ünsüzleri düşünce karşılaşan iki ünlünün birleşerek bir uzun ünlü oluşturduğu tespit edilmiştir. Üçüncüsü, ünlü karşılaşmasıdır. Bozüyük ağzında, ünlüyle biten bir kelime kök veya gövdesine ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde karşılaşan bu iki ünlünün birleşerek bir ünlü uzunluğu oluşturduğu görülmüştür. Dördüncü ise kelime birleşmesidir. Çalışma alanında, iki ayrı kelimenin birleşmesi sırasında da ikincil ünlü uzunluklarının oluştuğu tespit edilmiştir. Söz konusu ses olayları sonucunda oluşan bu ikincil ünlü uzunluklarını tespit etmek için kullanılan dil malzemesini, yöre insanından bizzat araştırmacı tarafından yapılan derlemeler oluşturmaktadır. Ses kaydı almak suretiyle yapılan derlemeler, daha sonra deşifre edilerek metin hâline getirilmiştir. Bözüyük, farklı etnik unsurların bir arada yaşadığı bir bölge olduğu için derlemeler sadece yerli halk olan Yörük ve Manavların yaşadığı yerleşim yerlerinden yapılmıştır.


Keywords


Türkiye Türkçesi Ağızları, Bozüyük (Bilecik) Ağzı, Uzun Ünlü, İkincil Uzun Ünlü, Ses Olayları.

Author: Özkan AYDOĞDU
Number of pages: 394-492
DOI: http://dx.doi.org/10.29228/SOBIDER.40072
Full text:
Share:
The Journal of Social Sciences
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.