ISSN:2149-0821

TANZİMAT DÖNEMİ EĞİTİMİN DURUMU VE DÖNEMİN BİR DEĞERLENDİRİLMESİ


II. Mahmud’un başlattığı yeniliklerin devamı olan Tanzimat devri I. Meşrutiyetin ilan edildiği 1876 yılına kadar sürmüştür. Tanzimatçılar, merkezde ve eyalet idaresi içinde klasik kurum ve usullerin ıslahı ile işe başlamışlardır. Tanzimat Fermanı’nın getirdikleriyle beraber eğitim sitemi de yenilenmeye ve değişmeye gitmiştir. 1839'da Tanzimat Fermanının ilan ile eğitim ve öğretim kurumlarının ıslahı hızlandı. 1856'da ilan edilen "Islahat Fermanı" ile yapılan yenileşme hareketleri sonucunda 1857'de "Maarif-i Umumiye Nezareti" kuruldu. Bu kuramım ilk önemli çalışması 1859'da Mülkiye Mektebinin kurulması ile gerçekleştir. 1869'da Türk Eğitim Tarihi açısından çok önemli bir atılım olan "Maarif-i Umumiye Nizamnamesi" yürürlüğe girmiştir. Bu nizamname ile merkez ve taşra teşkilatlarının işleyiş ve içerikleri belirlendi. Nizamname ile "Darul Muallimin" (Erkek Öğretmen Okulu) için Sıbyan, Rüştiye ve İdadi şubeleri kuruldu. 1870 yılında kız öğretmen okulu (Darul Muallimat) kurulmuştur. Tanzimat döneminde, mesleki ve teknik öğretim ve eğitim alanında plansız da olsa bazı girişimler yapılmıştır. Tanzimat döneminde mesleki ve teknik öğretim alanında daha önemli girişimler erkek ve kız teknik öğretim ve eğitim konusunda yapılmıştır. 1856 tarihli Islahat Fermanının getirdiği hükme göre, azınlıklar cemaat olarak okullar açma ve geliştirmeye izinli sayılmışlardır. Tanzimat döneminde Osmanlının yaptığı özel öğretim, açtıkları okullar hakkında bilgi bulunmamıştır. Girişimler varsa da bunların henüz çok az olduğu sanılmaktadır. Tanzimat ile beraber Tıbbiye ve daha sonra kurulan öteki teknik ve mesleki okullar kapılarını azınlık çocuklarına da açmışlardır. Tanzimat döneminde yasal düzenlemelerin ve kendilerine tanınan imkanların etkisiyle azınlık okulları büyük bir gelişme göstermişlerdir. Osmanlı ülkelerinde varlıkları yüzyıllar öncesine giden yabancı okullar Tanzimat döneminde sayıca birden çoğalmaya ve etkileri artmaya başlamıştır. Bu çalışmada, Tanzimat Döneminde eğitim de yapılan yenilikler ve kurumlar ele alınmış ve bunlar üzerinden meşrutiyet dönemine devredilen öğretim yapısı irdelenmeye çalışılmıştır.


Keywords


Author: Şükran GÜRAY - Alev DURAN
Number of pages: 507-522
DOI: http://dx.doi.org/10.29228/SOBIDER.41479
Full text:
Paylaş:
The Journal of Social Sciences
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.