EDEBİYATIN ÜRETİMİ VE YAYILIMINDA SÖYLENCE OLGUSU: BİR ŞİİRİN SÖYLENCELEŞMESİ VE TÜRKÇEYE ÇEVİRİSİ ÜZERİNE BİR İRDELEME
THE CASE OF LEGEND IN THE PRODUCTION AND DISTRIBUTION OF LITERATURE: AN INVESTIGATION ON TURNING A POEM INTO A MYTH AND ITS TRANSLATION INTO TURKISH

Author : Rahman AKALIN
Number of pages : 112-122

Abstract

Gerçek hayata seçenek bir gerçeklik oluşturan edebiyat, fantastik ögeleri kullanmaktadır. Fantastik ögelerin kullanım oranı edebiyat ürününün türüne göre değişiklik göstermektedir. İçine doğduğu toplumun ve kültürün bir üyesi olan edebiyatçı, eserinin inşasında kimi zaman söylenceyi bir malzeme gibi kullanmaktadır. Ancak bir söylence, kimi zaman da edebiyat yolu ile pekiştirilir, geniş kitlelere ulaşır. Bu anlamda söylence ile edebiyat arasındaki ilişki, bir etkileşim halini alır. Bu çalışmada kuramsal bağlamda söylence ile edebiyat arasındaki ilişki, ‘Lorelei’ örnek durumu ışığında irdelenmeye çalışılmıştır. Ren Nehri’nin söylencelerinden biri olan ‘Lorelei’ figürünün ilkin Clemens Brentano (1801) tarafından ele alınışı, söylencenin edebiyat eli ile şekillenmesine örnek oluşturmaktadır. Diğer yandan söylenceyi daha geniş kitlelere yayan, aynı adlı şiiri ile Heinrich Heine (1824) olmuştur. Edebiyatın yayılımına hizmet eden bir araç olarak çeviri etkinliği bağlamında bu çalışmada Heine’nin ‘Lorelei’ adlı şiiri Christiane Nord’un (1988) metin çözümleme modeline dayanılarak çözümlenmiş, şiirin Dora Güney ve Necati Cumalı tarafından Türkçeye yapılan çevirisi ile ilgili eleştirel değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Keywords

Söylence, Lorelei, Clemens Brentano, Heinrich Heine, şiir çevirisi.

Read:265

Download: 134