HACI BEKTAŞ-I VELÎ’NİN MANZÛM VİLÂYETNÂMESİNİN EPİK YASALARA GÖRE YAPISI
THE STRUCTURE OF HACI BEKTASH VELI’S VERSE VILAYETNAME ACCORDING TO EPIC LAWS

Author : Salih GÜLERER
Number of pages : 233-263

Abstract

Velâyetnâmeler ait oldukları zümreler tarafından büyük önem atfedilen edebî metinlerdir. Bu metinler, kendi sûfî anlayışa sahip şahsiyetler etrafında şekillenmiştir. Sûfî çevrelerin kültürü, sadece belli tarikat ve tekkelerle sınırlı olmayıp geçmişteki toplumsal kesimlerin birçoğunu kapsayan bir olgudur. Çünkü tasavvuf, geçmiş kültür hayatımızdaki toplumsal kesimlerin hayatına etkisi olan bir yapıdır da denilebilir. Dolayısıyla devrin sosyal kurumları olan tekkeler etrafında oluşmuş grupları derinden etkileyen “velî” şahsiyetler adına düzenlenmiş olan eserlerin hangi sosyal ve kültürel zeminde üretildiklerinin incelenmesi gerekliliktir. Bir toplumun kültüründeki ürünlerin nasıl oluşup geliştiğini açıklamaya yönelik birçok metin merkezli kuramlardan biri de “Tarihî-Coğrafî Fin Kuramı ve Yöntemi”dir. Bu kuramda halkın ürettiği metinlerin incelenerek belli sonuçlar çıkarmak hedeflenmektedir. Kuram bağlamında halk anlatılarının yapı çözümlemesine yönelik çalışmalardan biri de Axel Olrik’in “Epik Yasaları”dır. Olrik, bu yasaların farklı toplumların halk anlatılarına da uygulanabilir olduğunu söylemektedir. Bu amaçla sûfî çevrelerde önemli yeri olan Hacı Bektaş-ı Velî’nin Manzûm Vilâyetnâmesi’nin anlatı yapısı Axel Olrik’in “Epik Yasaları”na göre incelecektir.

Keywords

Manzum vilâyetnâme, epik yasalar, menkabe, yazılı kültür

Read:675

Download: 208

Atıf Bulunamadı