İKİTELLİ İCRASINDA ÇOKSESLİ YAPILANMA
POLYPHONIC CONSTRUCTION IN THE PERFORMANCE OF IKITELLI

Author : Erdal ULUDAĞ - Sevilay ÇINAR
Number of pages : 471-479

Abstract

Teke Yöresi müzik kültürü içinde yaşatılan ve Yörüklerin yaşamlarının bir parçası olan İkitelli, Orta Asya Türk kültüründe telli sazların atası olarak kabul edilen kolca kopuzdan çeşitlenerek günümüze kadar kullanılagelmiştir. Burdur ilinin Çavdır ilçesine bağlı Kozağaç kasabası ve çevresinde yaygın olarak kullanılan İkitelli, yörede cura veya Kozağaç curası olarak da bilinmektedir. Gurbet havalarının icrasında özellikli bir yeri olan İkitelli, akort düzeni ve icra şekline bağlı olarak çoksesli bir icra yapısı sergilemektedir. Çalışma sürecinde, gurbet havası örneğinden yola çıkılarak, İkitellinin icrasında oluşan çoksesli yapılanma incelenmiştir. Söz konusu gurbet havasının seyrinde, kısa ve uzun kalışlar yapılan perdelerle birlikte diğer teldeki perdelerin belirli bir düzen içinde ezgiye katılması sonucu homofonik çoksesli yapı ortaya çıktığı; bu bağlamda, Türk müziği çokseslendirme anlayışında yer alan 1-4-5 vb. akor yürüyüşlerinin oluştuğu görülmüştür. Ayrıca, bu çoksesli yapının -Kemal İlerici’nin ilk olarak ortaya koyduğu- Dörtlü armoni sistemi ile de ortak yönlerinin olduğu tespit edilmiştir.

Keywords

Teke Yöresi, İkitelli, Çoksesli yapı

Read:75

Download: 25