KÜLTÜREL BELLEĞİN ANLATIDAKİ İZLERİ: ALEVİ-BEKTAŞİ MENKIBELERİNDE RENKLER

Author:

Year-Number: 2022-58
Number of pages: 59-79
Mendeley EndNote Alıntı Yap

Abstract

Kültürel değerleriyle hazine konumunda olan Türk milleti, geçmişten günümüze sözlü ve yazılı edebiyatıyla geleneğini aktarmayı başarmış bir millettir. Bu gelenek içerisinde yüzyılların tarihi, edebiyatı, inanışı, dili, dini, töresi, felsefesi vb.’leri sembolik ve mitolojik ögelerle harmanlanarak halk anlatılarında yaşatılmaya devam etmektedir.

Türk milletinin kadim dönemlerden günümüze sembolik unsurlarla anlam vererek taşıdığı pek çok anlatı türünden biri de menkıbelerdir. Menkıbe; velilerin kerametlerinin nesir hâlinde anlatıldığı ürünlerdir. Bu anlatılarda olağanüstü kahramanlar, hayvanlar, olaylar, zaman ve mekân çeşitli zenginlikleriyle anlam bulmaktadır. Halk arasında sembolik unsurlarla şekillenerek günümüze gelen bu menkıbeler, Türk milletinin kültürel belleğinin bir yansıması olarak metinleşmiştir. Olağanüstü özellikler taşıyan menkıbelerde sembolik değerlerin zenginliği dikkati çekerken bu zenginliklerden anlam alanı oldukça geniş olan renkler de Türk milletinin kolektif bilinç dışını yansıtmaktadır. Zira renkler, görünen değerlerinden daha fazla anlam alanına gönderme yapmaktadır.

Çalışmamızda Alevi-Bektaşi menkıbelerinden hareketle renkler üzerine sinen örtük anlamlar sembolik değerleriyle irdelenerek Türk milletinin kolektif ruhu özümsenecek ve görünmeyenin ardındakiler gün yüzüne çıkartılmaya çalışılacaktır.

Keywords

Abstract

The Turkish nation, which is a treasure with its cultural values, is a nation that has managed to transmit its tradition from the past to the present with its oral and written literature. In this tradition, the history, literature, faith, language, religion, ceremony, philosophy of the centuries, etc. are included.’s are blended with symbolic and mythological elements and continue to be kept alive in folk narratives.

Menkibes are one of the many types of narratives that the Turkish nation carries from ancient times to the present day, giving meaning to symbolic elements. Menkibe; These are the products in which the deeds of the saints are described in prose. In these narratives, extraordinary heroes, animals, events, time and space find meaning with their various riches. These traditions, which have been shaped by symbolic elements among the people and have come down to the present day, have been Deciphered as a reflection of the cultural memory of the Turkish nation. It is worth noting that there is a wealth of symbolic values in the menkibes that have extraordinary characteristics, while the colors that have a very wide range of meaning from these riches also reflect the collective consciousness of the Turkish nation. Because colors refer to more fields of meaning than their apparent values.

In our study, based on the Alevi-Bektashi traditions, the implicit meanings of colors will be examined with their symbolic values, the collective spirit of the Turkish nation will be absorbed, and those behind the invisible will be brought to light.

Keywords